Praktyczne wskazówki dotyczące żywienia enteralnego dzieci - cz. II. Komentarz Komitetu ds. Żywienia European Society of Paediatric Gastroenterology, Hepatology and Nutrition
Practical approach to paediatric enteral nutrition: a comment by the ESPGHAN Committee on Nutrition
Komitet ds. Żywienia European Society of Paediatric Gastroenterology, Hepatology and Nutrition: Christian Braegger, Tamas Decsi, Jorge Amil Dias, Corina Hartman, Sanja Kolaček, Berthold Koletzko, Sibylle Koletzko, Walter Mihatsch, Luis Moreno, John Puntis, Raanan Shamir, Hania Szajewska, Dominique Turck, Johannes van Goudoever
Data utworzenia: 13.01.2011
Ostatnia modyfikacja: 14.01.2011
Opublikowano w Medycyna Praktyczna Pediatria 2010/06
Pełna treść artykułu jest dostępna w publikacji: Medycyna Praktyczna - Pediatria 2010/06
Komentarz
prof. dr hab. med. Janusz Książyk
Klinika Pediatrii Instytutu "Pomnik-Centrum Zdrowia Dziecka" w Warszawie
Komitet ds. Żywienia ESPGHAN opublikował praktyczne rady dotyczące żywienia enteralnego u dzieci. Żywienie enteralne (przez przewód pokarmowy) jest niezwykle ważną częścią postępowania lekarskiego, dotyczącą zarówno ciężko chorych wymagających intensywnego nadzoru, jak również chorych przewlekle, którzy nie mogą przyjmować pokarmu w sposób naturalny.
Od ponad 2 lat żywienie enteralne jest procedurą usankcjonowaną przez Narodowy Fundusz Zdrowia, którą można realizować w szpitalu lub w domu. Warto przytoczyć fragment opisu świadczenia NFZ "Żywienie dojelitowe w warunkach domowych" dotyczącego definicji domowego żywienia enteralnego: "Żywienie dojelitowe w warunkach domowych: podawanie białka lub źródeł białka, tłuszczów, węglowodanów, elektrolitów, witamin, pierwiastków śladowych i wody, przy użyciu diet innych niż naturalne w sposób inny niż doustnie (przetoka odżywcza zgłębnik wprowadzony do żołądka, dwunastnicy lub jelita cienkiego), wykonywane w domu chorego...".
Składając hołd twórcom tej procedury, nie sposób nie zauważyć, że jej treść jest w jednym fragmencie sprzeczna z europejską polityką dotycząca żywienia enteralnego. Komitet ds. Żywienia ESPGHAN przytacza definicję żywienia enteralnego zawartą w dyrektywie unijnej,[1] uznaną w najnowszych zaleceniach The European Society for Clinical Nutrition and Metabolism (ESPEN).[2] Otóż fragment definicji podanej przez NFZ "w sposób inny niż doustnie", jest całkowicie sprzeczny z literą zapisu unijnego oraz zaleceń ESPEN, które definiują żywienie enteralne jako podawanie "diet specjalnego przeznaczenia medycznego" niezależnie od drogi podania, w tym także doustnie. Na brak spójności między definicją ŻE opracowaną przez NFZ a zaleceniami Unii Europejskiej (UE) zwracałem uwagę kilka lat temu, bez rezultatu i pozytywnej odpowiedzi ze strony NFZ. W interesie dzieci chorych na mukowiscydozę, chorobę Leśniowskiego i Crohna, zespół krótkiego jelita, którzy mogą być żywieni przez przewód pokarmowy, należy dążyć do uznania ustaleń społeczności unijnej za obowiązujące także w takim kraju członkowskim UE, jakim jest Polska. Nie oznacza to, że Państwo musi zrefundować w pełni diety specjalne. Zdrowy człowiek żywi się na swój własny koszt. Gdyby decydenci NFZ przyjęli, że refundacja 30% kosztów związanych z zakupem specjalistycznych diet jest sprawiedliwym rozwiązaniem, to miałoby to wpływ na rozwój ŻE w naszym kraju i stawiałoby nas w rzędzie rozwiniętych krajów europejskich.
Oczywiście należy przystosować opis procedury ŻE w warunkach szpitalnych według NFZ do definicji przytoczonej powyżej (uwzględniającej dowolną drogę podania diety specjalnej). Sposób refundacji powinien zależeć od częstości stosowania ŻE, decyzji nie należy zatem podejmować pochopnie.
Pomijając wątek definicji żywienia enteralnego, praca Komitetu ds. Żywienia ESPGHAN zawiera niezwykle ważne informacje i zalecenia. Stosujemy je w praktyce od dawna, gdyż są one pochodną prac i wytycznych opublikowanych już wcześniej. Jednak zebranie tak wielu informacji na temat żywienia enteralnego u dzieci w jednym artykule ułatwia ich przyjęcie, pozwala sięgnąć do artykułów źródłowych i stanowi kompendium wiedzy. Zachęcam wszystkich nie tylko do przeczytania tekstu, ale przede wszystkim do stosowania podanych w nim zasad w praktyce.
Piśmiennictwo do komentarza
1. Commission Directive 1999/21/EC of 25 March 1999 on dietary foods for special medical purposes.
http://www.idace.org/legislation/fsmps/Dir%2099-21%20FSMPs.pdf
2. Lochs H., Allison S.P., Meier R. i wsp.: Introduction to the ESPEN guidelines on enteral nutrition. Terminology, definitions and general topics. Clin. Nutr., 2006; 25: 180-186